Հայաստանում կենսաթոշակների իրավիճակը հաճախ ներկայացվում է որպես կառավարության կողմից կատարված բարձրացում, սակայն վերլուծության արդյունքում պարզվում է, որ իրական գործընթացը հակառակն է։ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման տարիներին կենսաթոշակը ոչ միայն չի բարձրացել, այլև իր գնողունակությամբ նվազել է 10-11 հազար դրամով։
Այս եզրակացությանը հասնելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել մի քանի կարևոր ասպեկտ։
1. Բարձրացման հասկացությունը և հետվճարների համակարգը
Հաճախ կառավարությունը կենսաթոշակների «բարձրացում» անվանում է հետվճարների համակարգը։ Սակայն այս համակարգի շրջանակում կենսաթոշակառուները ստանում են միայն մի փոքր գումար՝ հաշվի առնելով, որ հիմնական ծախսերը, ինչպիսիք են կոմունալ վճարները, հետվճարի ենթակա չեն։
2. Գնաճի ազդեցությունը
Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման տարիներին գնաճը կազմել է մոտ 30 տոկոս։ Սա վերաբերում է 450 ապրանքախմբերի գնաճին, սակայն առաջին անհրաժեշտության ապրանքների գնաճը կազմել է մոտ 40 տոկոս։ Դա նշանակում է, որ 40 հազար դրամ միջին կենսաթոշակը իր գնողունակությունը կորցրել է 16 հազար դրամով։
3. Փաստացի նվազեցում
Եթե հաշվի առնենք 2026 թվականի բյուջեով նախատեսված 20 մլրդ դրամի հետվճարը, որը բաժանվում է կենսաթոշակառուների թվաքանակի վրա, ապա ստացվում է, որ ամսական յուրաքանչյուր կենսաթոշակառուին վճարվում է 3 333 դրամ։ Ընդ որում, պետք է նաև հիշել, որ կառավարությունը մի անգամ բարձրացրել է կենսաթոշակը 2000 դրամով։
Եթե հանենք այս երկու գումարները՝ 3333 դրամը և 2000 դրամը, ապա պարզ է դառնում, որ 40 հազար դրամը 10-11 հազար դրամով պակաս գնողունակ է, քան այն եղել է 8 տարի առաջ։
Այսպիսով, փաստացի, կառավարությունը կենսաթոշակը ոչ միայն չի բարձրացրել, այլև նվազեցրել է 10-11 հազար դրամով։
